نکات مهم تغذیه ای در مصرف قهوه

0
741
photo : pixabay.com
photo : pixabay.com

اثر قهوه بر سطوح چربی های سرم به نحوه آماده سازی آن بستگی دارد. انواع فیلتر نشده قهوه (از جمله قهوه ترک یا قهوه فرانسه)، در مقایسه با نوع فیلتر شده و یا قهوه های فوری اثرات نامطلوبی بر سطوح لیپیدهای سرم دارند.

 

قهوه از نوشیدنی های دم کردنی است که حاوی ترکیبات متعددی می باشد. ترکیباتی که در قهوه وجود دارند عبارت اند از کافئین، دی ترپن ها، کلروژنیک اسید (CGA)، تریگونلین (trigonelline) که پیش ساز نیاسین است، نیاسین، منیزیم و پتاسیم. هم چنین در اثر بودادن دانه قهوه، ترکیباتی از جمله ملانوئیدین ها (melanoidins) و کوئینیدها (quinides) تولید می شوند. مقادیر نسبی این مواد در قهوه بستگی به نوع دانه قهوه، درجه بو دادن و نحوه فیلتراسیون آن ها دارد. به عنوان مثال میزان کافئین موجود در قهوه Robusta دو برابر کافئین موجود در قهوه Arabica می باشد. در حالی که میزان Cafestol در قهوه Arabica بیشتر از قهوه Robusta می باشد. همان طور که گفته شد فرآیند بودادن می تواند منجر به تغییرات شیمیایی شده و ترکیبات قهوه را تحت تأثیر قرار دهد. به عنوان مثال در اثر بودادن ترکیبات CGA به فنول ها و کوئینیدین ها تبدیل می شود.

در زمان های گذشته تصور بر این بود که مصرف قهوه خطر بیماری های قلبی عروقی را افزایش می دهد، اما مطالعات جامع تر نشان داده اند که نوشیدن قهوه به عنوان عامل خطر بیماری های قلبی عروقی نیست و ارتباط ضعیفی بین مصرف قهوه و نارسایی قلبی و سکته وجود دارد. با این وجود در بسیاری از بررسی ها اثرات آن بر افزایش اندکی در فشارخون نشان داده شده است.

کافئین و سطوح لیپیدهای سرم
اثر قهوه بر سطوح چربی های سرم به نحوه آماده سازی آن بستگی دارد. انواع فیلتر نشده قهوه (از جمله قهوه ترک یا قهوه فرانسه)، در مقایسه با نوع فیلتر شده و یا قهوه های فوری اثرات نامطلوبی بر سطوح لیپیدهای سرم دارند.
نشان داده شده است که مصرف قهوه های فیلتر نشده منجر به افزایش سطوح LDL سرم به میزان mg/dl 9/11 و میزان تری گلیسیرید (TG) به مقدار mg/dl 8/18 می شود. مصرف قهوه های فیلتر شده، تغییرات زیادی را در میزان LDL و یا تری گلیسیرید ایجاد نمی کند.
ترکیباتی که در قهوه جوشیده شده منجر به افزایش سطوح کلسترول در افراد می شود، دی ترپن های cafestol و Kahweol می باشند و جداسازی آن ها در اثر فرآیند فیلتراسیون اثرات آن را بر افزایش کلسترول تقلیل می دهد. همچنین گزارش شده است که خاصیت افزایش سطح لیپیدهای سرم در اثر مصرف زیاد قهوه در خانم ها بیشتر از آقایان می باشد.

قهوه و فشارخون
اثرات قهوه در افزایش فشارخون به کافئین موجود در آن نسبت داده شده است. مقادیر 5 تا 50 میکرومول کافئین در پلاسما که در اثر مصرف 2 تا 3 فنجان قهوه ظاهر می شود، با اثرات آنتاگونیستی خود با آدنوزین منجر به بروز چنین اثراتی می شود، کافئین به دلیل مشابهت ساختمانی با آدنوزین، جایگاه اتصال آن را به گیرنده اشغال کرده و از اتصال آدنوزین به گیرنده اش جلوگیری می کند. در نهایت منجر به افزایش فشارخون می شود.

اثر قهوه بر سطوح چربی های سرم به نحوه آماده سازی آن بستگی دارد. انواع فیلتر نشده قهوه (از جمله قهوه ترک یا قهوه فرانسه)، در مقایسه با نوع فیلتر شده و یا قهوه های فوری اثرات نامطلوبی بر سطوح لیپیدهای سرم دارند

دریافت حاد کافئین به مقدار 250-200 میلی گرم، در افراد با فشارخون نرمال و در مدت 4-2 ساعت، فشارخون سیستولیک را به میزان 3/7 میلی متر جیوه و فشارخون دیاستولیک را 7 میلی متر جیوه افزایش می دهد. در افراد مبتلا به فشارخون نیز مقدار فشار سیستولیک را 11-8 و دیاستولیک را 8-6 میلی متر جیوه افزایش می دهد. اثرات کافئین بر افزایش فشارخون با دریافت مزمن، کمتر می شود. البته خاصیت افزایش فشارخون توسط کافئین، در صورت مصرف به شکل قهوه کمتر می شود. دلیل این امر می تواند وجود ترکیبات دیگر در قهوه باشد، از جمله پلی فنول ها و کوئینیدها و CGA. البته اثرات CGA موجود در قهوه، در خنثی کردن اثر کافئین بر فشارخون، در دانه بوداده مشاهده نمی شود، زیرا بو دادن اثرات CGA را خنثی کنند.

قهوه، اثرات آنتی اکسیدانی و التهاب
آتروژنز پاسخی مزمن، موضعی، التهابی به عوامل خطری همچون LDL-C بالاست که سبب آسیب به دیواره شریان می گردد. در واقع از علل اصلی آن اکسیداسیون LDL است. مطالعات نشان داده اند که دریافت متوسط (4-3 فنجان) قهوه منجر به افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی در محیط آزمایشگاهی و نیز افزایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی هموسیت ها می شود. همچنین منجر به کاهش غلظت ایزوپروستان-8 ادرار (ترکیبی که نشان دهنده میزان پراکسیداسیون لیپیدی است)، کاهش آسیب اکسیداتیو DNA و نیز کاهش آسیب پذیری LDL برای اکسیداسیون می شود.

قهوه، مقاومت انسولینی و دیابت ملیتوس 2
مطالعه ای نشان داده است که شرکت کنندگانی که روزانه 4-3 فنجان قهوه می خوردند خطر ابتلا به دیابت در آن ها 24 درصد کمتر از افرادی بوده که مقادیر کمتری قهوه می نوشیدند. CGA و مشتقات آن منجر به کاهش جذب گلوکز از روده، کاهش تولید کبدی گلوکز می شوند و همچنین دارای اثرات آنتی اکسیدانی هستند. از طرفی منیزیم و لیگنان های موجود در آن برای تنظیم هوموستاز گلوکز مفید هستند. برخلاف موارد مذکور دریافت حاد کافئین در دوزهای فیزیولوژیک، به دلیل اثرات ممانعت کننده از فعالیت آدنوزینی و نیز تحریک سمپاتیکی، منجر به کاهش حساسیت به انسولین می شود. بنابراین اثرات مثبت قهوه بر تنظیم هوموستاز گلوکز، نمی تواند ناشی از کافئین موجود در آن باشد.

نقش متابولیسم کاتکول آمین ها در بروز اثرات قهوه
دریافت قهوه ای که حاوی مقادیر زیادی کافئین باشد، شرایطی مشابه با استرس شیمیایی ایجاد کرده و منجر به افزایش ترشح کاتکول آمین ها می شود. کاتکول آمین ها عبارت اند از: اپی نفرین، نور اپی نفرین و دوپامین که جزئی از پاسخ ستیز یا گریز در انسان می باشد. کاتکول آمین های ایجاد شده در نهایت توسط آنزیم (catechol O-methyltransferase(COMT تجزیه می شود. در یک مطالعه نشان داده شده است که خطر انفاکتوس حاد میوکارد در افرادی که قهوه زیاد می خورند و از طرفی فعالیت آنزیم catechol Omethyltransferase در آن ها کم است، بیشتر از افرادی است که این آنزیم در آن ها فعالیت بیشتری دارد.

نتیجه گیری
به نظر نمی رسد مصرف روزانه 4-3 فنجان قهوه فیلتر شده یا فوری، برای بیشتر افراد، خطر بیماری های قلبی عروقی را افزایش دهد. شواهد اخیر نشان می دهند که مصرف قهوه ممکن است از طریق اثرات اندکی که بر فشارخون، هموسیستئین و لیپیدهای پلاسما (در مورد قهوه های غیر فیلتره) دارد، منجر به ایجاد مشکلات قلبی عروقی شود. ولی از طرف دیگر دارای اثرات مثبت بر تحمل گلوکز و التهاب می باشد.

Loading...

نظر دهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.